Kissinger, Ecevit’i ve Kocatepe’yi batırışımızı anlatmış

Bardakçı, Habertürk sitesinde yayımlanan köşesinde yayımlanan yazısında yer verdiği Kissinger’ın “Yenilenme Yılları” isimli hatıra kitabından Türkiye ile ilgili kısım:

“Kissinger, Ecevit’i ve 1974’te Kocatepe’yi batırışımızı anlatıyor”

Birkaç sene evvel, Kissinger’ın 1999’da yayınladığı anılarından bahsetmiş ve bu anıların “Yenilenme Yılları” isimli son kısmında yeralan bizimle ilgili bir hadiseyi yazmıştım…

Kissinger’in kelamını ettiği hadise 1974’teki Kıbrıs harekâtı sırasında ezkaza batırdığımız ve 54 denizciye mezar olan Kocatepe muhribimiz hakkında idi…

Şimdi, Kissinger’in vefatı vesilesi ile yıllar evvelki bu yazımın birtakım kısımlarını yine yayınlıyorum.

Henry Kissinger, anılarında Kocatepe’nin batışından bahsetmeden evvel Bülent Ecevit’i anlatıyor ve şöyle diyordu:

“…Ecevit’i 1957’den, Harvard’daki milletlerarası bir seminerdeki öğrenciliğinden beri tanırdım. Mesleğine müellif olarak başlamıştı ve kendisini siyasetle şimdi tam olarak vermemişti. O vakitlerde Paris’in edebî merkezlerinden etkilenen Avrupalı entellektüellere mahsus klâsik sol görüşlere sahipti. Fikirleri, siyaseti meslek olarak seçmesinden sonra da kıymetli bir değişikliğe uğramadı. Çünkü, şiir birinci tutkusuydu ve siper harbini tercih eden alışılmış Türk siyasetçilerinden daha esnek ve hassas davranacağını ümid ediyordum.

…Hiç kimsenin, hattâ Makarios’un bile beklemediği patlama nihayet 15 Temmuz 1974 sabahı geldi.

…Ankara’da yeni başbakan Bülent Ecevit’in sosyalist partisi ile liderliğini İslâmcı Necmettin Erbakan’ın yaptığı çok milliyetçi Ulusal Selâmet Partisi ortasında kurulmuş istikrarsız bir hükümet vardı. Ecevit yola bir şair olarak çıkmıştı, Yuannides (Yunan cuntasının lideri) aslında bir polisti, Makarios ise din adamı kılığında bir Makyavelci!

…Yuannides Türkiye’nin Kıbrıs sıkıntısındaki tutumunu yanlış anladı. Bütün bunların ötesinde Türkiye adada otonom bir Türk bölgesi talebinden hiç vazgeçmedi ve 1964 ile 1967’deki rezaletleri de asla affetmedi. Watergate skandalı ile meşgul olan Amerika Birleşik Devletleri ise durumun kritik bir noktaya yaklaştığına inanmadı.

…Ecevit’in zihninde Kıbrıs’taki eski statükoyu onarmak vardı. Daha doğrusu, Türkiye’nin on yıldan fazla bir vakitten beri elde etmek için uğraş gösterdiği, denize çıkışı olan bir Türk bölgesi maksadını güç yahut baskı kullanarak gerçekleştirebilecek fırsatı yakalamıştı. Lider Nixon, Watergate skandalı yüzünden resmen suçlanmanın eşiğindeydi, Kıbrıs idaresi hiçbir devlet tarafından tanınmamıştı, Yunan cuntası ise memleketler arası bir parya halindeydi. Ecevit, karşı koyulması imkânsız olan bütün bu koşulların oluşturduğu bir ortam buldu”.

Kissinger, Kocatepe muhribinin batışından çabucak evvel, 21 Temmuz 1974’te Bülent Ecevit ile yaptığı çok kıymetli bir telefon konuşmasının metnini de yayınlamıştı. Askerî makamlar tarafından yanlış bilgilendirildiği açıkça belirli olan Ecevit birtakım Yunan savaş gemilerine NATO karargâhında Türkçe öğrenmiş çalışanın yerleştirilip Türk bayrağı çekildiğini ve bu gemilerin batırılacağını söylüyor, biran evvel ateşkes ilân edilmesini isteyen Kissinger ise alaycı bir üslûpla “Türkçe konuşulan bir gemiyi batırdığı için Türkiye’yi kimse suçlamaz” yanıtını veriyordu.

İşte, Kissinger’ın yayınladığı görüşme metni:

ECEVİT ÇOK KÖTÜ YANILTILMIŞ!

* ECEVİT: Bir meselemiz var. Yunanistan’ın inanılırlığından şüpheliyiz. Yuannides’in gurur kelamı, bir oyundan ibaret. Kelamlarının gerisindeki oyunu artık anladık. Yunan bayrağı taşıyan her gemiye ateş açabileceğimizi söylüyor lakin Yunan gemileri Türk bayrağı çekiyorlar!

* KISSINGER: Eh, kendi gemilerinizi batırırsanız sizi hiç kimse suçlayamaz.

* ECEVİT: Hayır Dr. Kissinger, onlar bizim gemilerimiz değil. Onlar, Yunan gemileri. Türk bayrağı çekmiş Yunan gemileri…

* KISSINGER: Evet bay başbakan, şayet bunlar sahiden Türk bayrağı çekmiş Yunan gemileri ise batırabilirsiniz.

* ECEVİT: İki çeşit hile yapıyorlar. Biz NATO müttefikiyiz ve Türk pilotlar kodumuzu biliyorlar. Onlar, yani Türk bayrağı çekilmiş Yunan gemileri Türkçe konuşuyorlar; pilotlarımızla Türkçe ve bizim kod sözlerimizi kullanarak temas kuruyorlar. Yunanistan’ın kelamlarına daha fazla itimad edemeyiz.

* KISSINGER: Tam olarak istediğiniz nedir? Sizin zeki bir insan olduğunuzu Harvard günlerinden biliyorum. Size hürmet duyuyorum ancak bunu kabul edemem. Bu iş bu türlü giderse altı hafta boyunca devam edebilir.

* ECEVİT: Ateşkes istediklerini söylüyorlar. Ateşkesi adaya asker yığmak için istismar vasıtası yapmak istedikleri ortaya çıktı. Yunanlılar bu metodlara bir son vermeliler.

* KISSINGER: Hangi metodlara son vermeliler?

* ECEVİT: Ateşkese hazır olduklarını söylüyorlar. Halihazırda bize ateşkesi ihlâl etmekte kullanacakları hileleri de göstermiş durumdalar.

* KISSINGER: Bana ateşkesi kabul etmeyeceğinizi mi söylüyorsunuz?

* ECEVİT: Ateşkesi kabul edeceğiz.

* KISSINGER: Bugün mü?

* ECEVİT: Şu anda sorunu görüşmekle meşgulüz”.

Kissinger, görüşmeyi bu formda naklettikten sonra “Sonuçta, o gün öğlenden sonra, Türk Hava Kuvvetleri, Amerika’nın kelamlarını doğrularcasına bir Türk destroyerini batırdı” diyordu.

Ve, yorumu maalesef hakikat idi!